Ile mandatów ma każdy okręg do Sejmu?

Jednym z podstawowych pytań przed wyborami parlamentarnymi jest: ile mandatów przypada na dany okręg wyborczy do Sejmu? Liczba nie jest jednakowa w całej Polsce. Wynika przede wszystkim z liczby mieszkańców poszczególnych części kraju oraz zasad określonych w Kodeksie wyborczym.

Według obowiązującego podziału Polska posiada 41 okręgów wyborczych do Sejmu. Każdy z nich jest wielomandatowy, czyli wybiera co najmniej kilku posłów. Łącznie obsadzanych jest 460 mandatów poselskich.

Ile jest okręgów wyborczych do Sejmu?

W wyborach do Sejmu funkcjonuje 41 okręgów wyborczych. Są to okręgi wielomandatowe, a zgodnie z Kodeksem wyborczym w każdym z nich wybiera się co najmniej 7 posłów.

Okręg może obejmować całe województwo albo tylko jego część. Przykładowo województwo opolskie stanowi jeden okręg wyborczy nr 21, natomiast znacznie większe województwa są podzielone na kilka okręgów.

Granice okręgów nie mogą przecinać granic powiatów i miast na prawach powiatu. Wyjątkiem nie jest więc dowolne dzielenie kraju – sposób tworzenia okręgów jest szczegółowo regulowany przez Kodeks wyborczy.

Ile mandatów ma każdy okręg do Sejmu? Pełna tabela

Poniżej znajduje się aktualna liczba mandatów we wszystkich 41 okręgach wyborczych do Sejmu.

Który okręg do Sejmu ma najwięcej mandatów?

Według obecnego podziału najwięcej posłów wybiera okręg nr 19 – Warszawa I. Przypada na niego aż 20 mandatów.

Drugim pod względem liczby mandatów jest okręg nr 33 – Kielce, w którym obecnie wybiera się 16 posłów.

Po 15 mandatów posiadają natomiast:

• okręg nr 6 – Lublin,
• okręg nr 23 – Rzeszów.

Który okręg do Sejmu ma najmniej mandatów?

Najmniejszym okręgiem pod względem liczby wybieranych posłów jest obecnie okręg nr 28 – Częstochowa.

Wybiera się w nim 7 posłów, czyli dokładnie minimalną liczbę dopuszczoną przez Kodeks wyborczy.

Po 8 mandatów przypada natomiast na okręgi:

• nr 2 – Wałbrzych,
• nr 12 – Kraków I,
• nr 34 – Elbląg,
• nr 40 – Koszalin.

Jak ustala się liczbę mandatów w okręgu do Sejmu?

Liczba mandatów nie została przydzielona poszczególnym okręgom przypadkowo. Kodeks wyborczy przewiduje stosowanie tzw. jednolitej normy przedstawicielstwa.

W uproszczeniu liczbę mieszkańców Polski dzieli się przez 460 mandatów poselskich. Następnie liczba mieszkańców danego okręgu odnoszona jest do tej normy, aby określić, ilu posłów powinien wybierać dany obszar.

Czy liczba mandatów zależy od frekwencji wyborczej?

Nie. Liczba mandatów przypisanych do okręgu nie zależy od tego, ile osób rzeczywiście pójdzie na wybory.

Jeśli okręg ma 12 mandatów, to wybieranych będzie z niego 12 posłów niezależnie od tego, czy frekwencja wyniesie 50, 60 czy 80 procent.

Frekwencja może oczywiście wpływać na polityczny wynik wyborów i liczbę głosów uzyskaną przez poszczególne listy, ale nie zmienia ustawowej liczby mandatów przypisanych do okręgu.

Czy liczba mandatów zależy od liczby wyborców?

Kodeks wyborczy posługuje się przede wszystkim liczbą mieszkańców, a nie samą liczbą osób wpisanych do spisu wyborców czy liczbą osób, które oddały głos.

Ma to znaczenie szczególnie w regionach, których populacja szybko rośnie albo maleje wskutek migracji i zmian demograficznych.

Czy liczba mandatów w okręgach zmieni się przed wyborami 2027?

To obecnie jedno z najważniejszych pytań dotyczących organizacji wyborów parlamentarnych 2027.

Państwowa Komisja Wyborcza już w 2022 roku, na podstawie danych o liczbie mieszkańców na 30 września 2022 r., wskazała, że dotychczasowa liczba mandatów w części okręgów przestała odpowiadać zmianom demograficznym.

Według ówczesnego wyliczenia PKW mandaty powinny zostać przesunięte pomiędzy okręgami. Propozycja ta nie została jednak wprowadzona przed wyborami parlamentarnymi w 2023 roku.

Nie należy jednak traktować tych liczb jako gotowego podziału na wybory 2027. Podstawą kolejnej aktualizacji będą nowsze dane demograficzne, a ostateczna zmiana wymaga odpowiednich decyzji ustawodawcy.

Projekt zmian przed wyborami parlamentarnymi 2027

W 2026 roku do Sejmu trafił projekt zmiany Kodeksu wyborczego oznaczony jako druk nr 2704. Dotyczy on usprawnienia procedury dostosowywania liczby posłów wybieranych w poszczególnych okręgach do aktualnej struktury ludności Polski.

Na dzień 1 września 2026 roku projekt został skierowany do pierwszego czytania. Nie oznacza to jednak, że przepisy już obowiązują.

Czy większa liczba mandatów oznacza łatwiejszy wybór posła?

W pewnym sensie wielkość okręgu ma znaczenie dla mechanizmu podziału mandatów. W wyborach do Sejmu stosowana jest metoda d’Hondta, a mandaty rozdziela się między listy komitetów, które spełniły wymagane warunki udziału w podziale mandatów.

W okręgu, w którym obsadzanych jest więcej mandatów, matematyczny próg potrzebny do zdobycia jednego z nich może być w praktyce niższy niż w niewielkim okręgu siedmiomandatowym. Nie oznacza to jednak stałej liczby głosów gwarantującej mandat – wynik zależy od rozkładu głosów pomiędzy wszystkie listy.

Okręgi do Sejmu a okręgi do Senatu – to nie to samo

Nie należy mylić okręgów wyborczych do Sejmu z okręgami senackimi.

W wyborach do Sejmu istnieje 41 okręgów wielomandatowych, w których łącznie wybieranych jest 460 posłów.

W wyborach do Senatu istnieje 100 jednomandatowych okręgów wyborczych. W każdym z nich wybierany jest jeden senator.

Oznacza to, że numer okręgu do Sejmu i numer okręgu do Senatu dotyczą zupełnie innych podziałów terytorialnych.

FAQ – liczba mandatów w okręgach do Sejmu